Mesleki Sağlık Kontrolü Nedir?

Mesleki Sağlık Kontrolü: Çalışma Hayatına Sağlıklı Bir Başlangıç İş hayatına başlamadan önce sağlık açısından değerlendirilmek, hem çalışan hem de işveren için büyük önem taşır. Her meslek dalı, çalışanlar üzerinde farklı fiziksel ve ruhsal etkiler yaratabilir.

Mesleki Sağlık Kontrolü: Çalışma Hayatına Sağlıklı Bir Başlangıç

İş hayatına başlamadan önce sağlık açısından değerlendirilmek, hem çalışan hem de işveren için büyük önem taşır. Her meslek dalı, çalışanlar üzerinde farklı fiziksel ve ruhsal etkiler yaratabilir. Bu nedenle işe başlamadan önce yapılan mesleki sağlık kontrolü, bireyin işe uygunluğunu belirlemek ve mevcut sağlık durumunu tespit etmek adına büyük önem taşır.

Mesleki sağlık kontrolü, çalışanın mevcut sağlık durumunu belirlemek, işe uygunluğunu değerlendirmek ve işyeri risklerine karşı ne derece dayanıklı olduğunu ölçmek amacıyla yapılan detaylı bir sağlık taramasıdır. Yasal gerekliliklerin yanı sıra, çalışanların uzun vadeli sağlıklarını ve iş verimliliğini koruma açısından da büyük faydalar sağlar.

Bu yazıda, mesleki sağlık kontrolü nedir, hangi testleri içerir ve neden iş sağlığı açısından vazgeçilmez olduğunu detaylı olarak ele alıyoruz.

Mesleki Sağlık Kontrolü Neden Yapılır?

Mesleki sağlık kontrolü, çalışanın işe başlamadan önce sağlık durumunun objektif olarak değerlendirilmesini amaçlayan bir tıbbi taramadır. İş yerindeki fiziksel, kimyasal, biyolojik veya psikososyal risklerin çalışan üzerindeki etkilerini öngörmek için yapılır. Böylece çalışan, işin gerektirdiği fiziksel ve zihinsel yükümlülükleri karşılayıp karşılayamayacağı yönünde değerlendirilir. Bu kontrol aynı zamanda, ileride doğabilecek meslek hastalıklarının önlenmesi, iş kazalarının azaltılması ve işverenin hukuki sorumluluklarını yerine getirmesi açısından da büyük önem taşır.

Eğer çalışanın bir hastalığı varsa, bu durumun iş hayatına başlamadan önce fark edilmesi, kendi mesleki kariyeri için de önemlidir. Bu sayede hem uygun pozisyonlara yönlendirme yapılabilir hem de hastalığın ilerlemesini önleyecek önlemler alınarak iş hayatında sürdürülebilir bir başarı sağlanabilir.

Mesleki Sağlık Kontrolü Hangi Durumlarda Uygulanır?

Mesleki sağlık kontrolü, şu durumlarda uygulanmaktadır;

• Yeni bir işe başlamadan önce
• Görev veya pozisyon değişikliği durumunda
• Sağlık açısından riskli koşullarda çalışılacaksa işe başlamadan önce
• Uzun süreli bir aradan sonra işe geri dönüşlerde
• Yasal düzenlemeler kapsamında periyodik sağlık muayenesinin gerektiği durumlarda

Mesleki Sağlık Kontrolü Neleri Kapsar?

Mesleki sağlık kontrolünde uygulanan testler iş koluna göre değişebilir ancak genel olarak aşağıdaki aşamalar mesleki sağlık kontrollerinde yer alır:

Tıbbi Özgeçmiş ve Anamnez

Kişinin tıbbi özgeçmişi ve genetik yatkınlıkları mesleğinin sürdürülebilirliği açısından çok önemlidir.

• Geçmiş hastalıklar, ameliyatlar
• Ailede genetik hastalık öyküsü
• Şikayetler, alerjiler, düzenli kullanılan ilaçlar

Fiziksel Muayene

Fiziksel muayene, çalışanın genel sağlık durumunu değerlendirmek ve işe uygunluğunu belirlemek amacıyla yapılan temel klinik kontrolleri içerir ve neredeyse tüm meslek dalları için yapılması gereklidir.

• Kalp ve akciğer seslerinin dinlenmesi
• Tansiyon, nabız, solunum hızı ölçümü
• Göz ve kulak muayenesi
• Kas-iskelet sistemi değerlendirmesi

Laboratuvar Testleri

Bireyin iç organ fonksiyonları ve sistemik sağlık durumu hakkında detaylı bilgi sağlayan laboratuvar testleri, mesleki sağlık kontrolünün ayrılmaz bir parçasıdır.

• Tam kan sayımı (CBC)
• Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
• Kan şekeri ve kolesterol
• Hepatit B, C ve HIV taramaları
• İdrar tahlili

Akciğer Grafisi

Akciğer grafisi tozlu veya kimyasal ortamlarda çalışmış veya çalışacak işçiler için oldukça önemli bir taramadır.

Solunum Fonksiyon Testi (SFT)

Solunum sistemi üzerine etkili iş kollarında mutlaka yapılmalıdır.

İşitme Testi (Odiometri)

Yüksek gürültülü iş ortamlarında çalışmış veya çalışacak bireyler için işitme kaybı riski değerlendirilmelidir.

Göz Taraması ve Görme Keskinliği Testi

Özellikle ekran başında çalışanlar ya da dikkat gerektiren pozisyonlar için görme düzeyi önemlidir.

Mesleki Sağlık Kontrolü İçin Nasıl Randevu Alınır?

Mesleki sağlık kontrolü için randevu oluşturmak oldukça kolaydır. Günümüzde birçok hastane ve tıp merkezi, işe giriş ve periyodik muayeneleri kapsayan sağlık değerlendirmelerini aynı gün içinde tamamlayabilecek hizmetler sunmaktadır. Randevu alabileceğiniz başlıca yollar şunlardır:

• MHRS üzerinden ilgili polikliniklere başvurmak
• Merkezi Hastane Randevu Sistemi‘ni arayarak başvurmak
• Hastanenin kendi web sitesi üzerinden online başvuru oluşturmak
• Sağlık tarama merkezinde giderek doğrudan başvuru oluşturmak

Bazı kan testleri için açlık gerekebileceği için öncesinde bilgilendirme almanız önerilir. Ayrıca, kimliğinizi yanınızda bulundurmayı unutmayın.

Raporlama ve Uygunluk Kararı

Kontrollerin ardından iş yeri hekimi veya yetkili sağlık kuruluşu tarafından “işe uygun”, “şartlı uygun” ya da “uygun değildir” şeklinde bir rapor düzenlenir. Bu rapor hem çalışanın işe uygunluğunu belgelendirir hem de ileride oluşabilecek sağlık problemlerine karşı bir dayanak sağlar. Doktorunuzun hazırladığı sağlık raporu, iş başvuru süreçlerinizde 6 ay boyunca geçerliliğini korur.

Mesleki Sağlık Kontrolünün Faydaları

• İşe uygunluk değerlendirmesiyle verimliliği artırır
• İş kazası ve meslek hastalığı risklerini azaltır
• İşverenin yasal sorumluluklarını yerine getirmesini sağlar
• Çalışan sağlığının sürekliliğini destekler
• Sağlık sorunlarının erken teşhis ve tedavisini mümkün kılar

Sonuç: Güvenli İş, Sağlıklı Çalışan

Mesleki sağlık kontrolü, sadece işe başlamadan önce yapılan bir zorunluluk değil; iş sağlığı ve güvenliği kültürünün temel taşlarından biridir. Hem çalışanın bireysel sağlığını korur hem de iş yerindeki verimliliği artırır. Uzun vadeli bir kariyer ve sağlıklı bir çalışma hayatı için bu kontrollerin düzenli yapılması şarttır.

Siz de çalışmaya başlamadan önce kapsamlı bir sağlık değerlendirmesi için bir sağlık kuruluşuna başvurun, kariyerinize sağlıklı bir adım atın.